:

Wyświetlenie artykułów z etykietą: PKP

Kolejne 3 hybrydowe pociągi wejdą do służby przed Bożym Narodzeniem. W naszym regionie uruchomione są już 4 takie składy.

Dodatkowe informacje

  • .

W związku z prowadzonymi robotami budowalnymi na linii kolejowej nr 410 na odcinku Kalisz Pomorski – Drawno zostanie czasowo zamknięty przejazd kolejowy na tym odcinku.

Dodatkowe informacje

  • .
Dział: Kalisz Pomorski

W ciągu pięciu lat powstanie 200 przystanków kolejowych w całej Polsce. Przystanki mają ułatwić skorzystanie z transportu kolejowego i wymazać białe plamy komunikacyjne.

Dodatkowe informacje

  • .
Dział: Złocieniec

Podróżni zauważą wkrótce, że czas przejazdu koleją na linii nr 210 Szczecinek - Runowo Pomorskie skróci się. To dzięki właśnie oddanemu do ruchu odcinkowi między Czaplinkiem a Złocieńcem. W ramach inwestycji powstały już także dwa nowe perony.

Wykonawcą inwestycji była Grupa NDI, która prace zrealizowała trzy miesiące przed czasem.

Zadanie w systemie „Projektuj i Buduj”.

Trwa drugi etap prac w ramach rewitalizacji linii kolejowej nr 210 na odcinku Szczecinek – Runowo Pomorskie”. Za oba odpowiedzialna jest sopocka grupa NDI.

– W zakres robót zakwalifikowano m. in. budowę pięciu nowych peronów na przystankach osobowych – Jelenino, Czarne Małe, Żelisławie Pomorskie, Suliszewo Drawskie oraz Wiewiecko. Zaplanowano też wymianę nawierzchni torowej linii kolejowej nr 210 w torze nr 1 na odcinku od kilometra 99,000 do kilometra 113,145, czyli między miejscowością Czaplinek, a miejscowością Złocieniec. Założono także wykonanie wzmocnienia podtorza – mówi Amelia Mizerska kierownik projektu z firmy NDI.

Szybsze połączenia kolejowe. Właśnie oddano do ruchu odcinek między Czaplinkiem a Złocieńcem

Tor numer jeden udało się oddać do ruchu jeszcze przed wigilią, choć według harmonogramu robót miało to nastąpić dopiero w marcu 2021 roku. Wybudowany i oddany do eksploatacji jest już także peron osobowy nr 1 Jelenino i peron nr 2 Wiewiecko.

– Perony są szersze, dłuższe i wyższe – mają 0,55 m wysokości, dzięki czemu wsiadanie i wysiadanie z pociągu jest ułatwione. Stanęły na nich nowe wiaty, ławki, stojaki rowerowe, gabloty z rozkładami jazdy oraz pojawiło się energooszczędne oświetlenie i czytelne oznakowanie – dodaje Amelia Mizerska, kierownik projektu NDI. – Perony są dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Dla osób niewidzących i niedowidzących ułatwieniem jest wypukła faktura nawierzchni peronowej. Nowe pochylnie – dojścia do peronu umożliwią dogodne korzystanie z peronu osobom o ograniczonej możliwości poruszania się.

Szybsze połączenia kolejowe. Właśnie oddano do ruchu odcinek między Czaplinkiem a Złocieńcem

Czarne Małe, Żelisławie i Suliszewo

Obecnie trwają prace na peronie nr 2 Czarne Małe. Z kolei prace na peronie nr 2 Żelisławie Pomorskie oraz na peronie nr 2 Suliszewo Drawskie przewidziane są na w pierwszej połowie 2021 roku.
Rewitalizacja toru poprawi komfort jazdy podróżnych i co najważniejsze skróci jej czas oraz podniesie poziom bezpieczeństwa. Na odcinku Czaplinek – Złocieniec pociąg będzie mógł rozwinąć prędkości do 120 km/h. Obecnie pokonuje tę trasę z maksymalną prędkością 80 km/h.

Szybsze połączenia kolejowe. Właśnie oddano do ruchu odcinek między Czaplinkiem a Złocieńcem

Projekt jest wart blisko 165 milionów złotych i jest realizowany przy współfinansowaniu Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego.
To już drugi raz, gdy grupa NDI prowadzi prace na linii kolejowej nr 210. Wcześniej – od 2017 do 2019 roku – wykonała odcinek między Szczecinkiem a Runowem Pomorskim. Zadanie obejmowało: ponad 70 km prac torowych, budowę 16 peronów, remont 25 i budowę czterech nowych przepustów, remont mostu i trzech wiaduktów, przebudowę 51 przejazdów kolejowo-drogowych, a także modernizację systemu sterowania ruchem kolejowym wraz z budową półsamoczynnej blokady liniowej na pięciu szlakach.

 

Dodatkowe informacje

  • .
Dział: Czaplinek
Dwa pociągi hybrydowe, kupione przez Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego, rozpoczęły regularne kursy. W czwartek 21 stycznia „Bursztynowy” zabrał pierwszych pasażerów ze Szczecina do Kołobrzegu. „Zielony” pojedzie nad morze w piątek w południe. Bimodalne zespoły trakcyjne 36 WEh wyprodukowane przez NEWAG S.A. to nowość na polskich torach. Są wygodne, bezpieczne, przyjazne środowisku. Poprawią komfort i przyspieszą podróż niezelektryfikowanymi trasami.
 
To pierwsze w Polsce hybrydy włączone do obsługi regularnych połączeń pasażerskich. Będą kursować tam, gdzie linie kolejowe są częściowo niezelektryfikowane. Dwa rodzaje napędu – elektryczny i spalinowy – dla pasażerów oznaczają podróż bez przesiadek, a dla organizatora przewozów – optymalne wykorzystanie taboru, lepszą logistykę, niższe koszty.

- To świadoma realizacja wizji naszego województwa jako województwa przyjaznego mieszkańcom i turystom. Głęboko wierzę w to, że te dwa pociągi – bursztynowy i ekologiczny, zielony – będą fantastycznie służyły podróżnym, ale będą również służyły naszemu środowisku - mówił marszałek województwa Olgierd Geblewicz, gdy hybrydy premierowo wjechały na stację Szczecin Główny.
- Jesteśmy pierwszym województwem w Polsce, które posiada taki tabor. Dzięki pociągom dwunapędowym będziemy w stanie podróżować wszędzie tam, gdzie jest to możliwe , z napędem elektrycznym, a tam, gdzie jest to niezbędne, z napędem diesla. To pierwsze hybrydy na Pomorzu Zachodnim, ale w przyszłości będzie ich więcej – zapowiedział marszałek Olgierd Geblewicz.
Nie ma sieci? Jest generator prądu

Napęd diesla będzie wykorzystywany na odcinkach bez sieci trakcyjnej. Bimodalne  36WEh wyposażone są w silniki trakcyjne, które mogą być zasilane z sieci elektrycznej za pomocą odbieraka prądu, jak również za pomocą jednostki napędowej Newag-Pack, którą tworzy silnik spalinowy (spełniający normę emisji spalin „Stage 3B”) i generator prądu. W łatwy sposób można zmienić sposób zasilania silników elektrycznych i kontynuować jazdę.
Takie pociągi będą jeździć po naszych torach. Dwa pierwsze już na szynach zachodniopomorskiego

Hybrydy w barwach Pomorza Zachodniego będą kursowały m.in. ze Szczecina do Kołobrzegu i Koszalina oraz ze Szczecina do Szczecinka, przez Stargard, Drawsko, Złocieniec, Czaplinek. Dwunapędowe pociągi przydać się mogą również do obsługi Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej czy usprawnienia transportu na lotnisko w Goleniowie.
- Dzierżymy palmę pierwszeństwa, jeśli chodzi o nowoczesność taboru. Z hybrydami jesteśmy pierwsi w Polsce i, póki co, jedyni w Polsce – podkreślał wicemarszałek Tomasz Sobieraj. – W 2018, 2019 roku rozmawialiśmy o pociągach hybrydowych dla Pomorza Zachodniego i wtedy, wydawało się, można sobie było tylko o tym pomarzyć. A dziś już przyjechały. Warto podkreślić, że są to pociągi produkcji polskiej – dodał wicemarszałek Tomasz Sobieraj.
Hybrydowy duet – Bursztynowy i Zielony

Bimodalne zespoły trakcyjne 36 WEh wyprodukował nowosądecki Newag. Dwunapędowa nowość prapremierową prezentację miała we wrześniu 2019 roku. Umowę na zakup pojazdów przez Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego podpisano 16 lipca 2020 r. Zamówienia zostało zrealizowane ekspresowo.
- Bardzo się cieszę, że pierwsze hybrydy są w Zachodniopomorskiem. Nasza współpraca, już kilkuletnia, doprowadziła do tego, że są tu już 42 pojazdy typu Impuls. Gdyby ustawić je jeden za drugim, byłyby to trzy kilometry Impulsów – zauważył prezes spółki Newag, Zbigniew Konieczek, który przyjechał do Szczecina na prezentację pociągów. - Podziękowania dla pana marszałka, dla pani dyrektor Jadwigi Rajkiewicz [Wydział Infrastruktury i Transportu UMWZ] za bardzo proekologicznie podejście do transportu, za to że wykorzystujecie możliwości tego nowoczesnego taboru – mówił prezes Zbigniew Konieczek.
28 października 2020 r. bimodalne zespoły trakcyjne 36 WEh, o oznaczeniu kolejowym EN63H, otrzymały homologację (dopuszczenie do eksploatacji – świadectwo wydane przez Urząd Transportu Kolejowego). Później były testowane na kilku trasach w Polsce i regionie, przyciągając uwagę miłośników kolei. Wyróżnia je nie tylko napis „HYBRYDY”, ale też bardzo efektowne malowanie. Jeden skład zachwyca kolorami bursztynu i już zyskał taką nieoficjalną nazwę. Drugi nawiązuje kolorystyką do „zielonego regionu”, jakim jest Pomorze Zachodnie, produkowanej tu zielonej energii i zachwycającej przyrody (2021 to Rok Ekologiczny w województwie zachodniopomorskim). Wjeżdżając na stację, będzie zwracał uwagę intensywnie limonkowym przodem, ale podróżnym na pewno spodobają się też zielone, błękitne i niebieskie akcenty na białym kadłubie.

Unikalny bursztynowy pociąg, w wersji mini modelu, prezes Newagu przywiózł do Szczecina jako specjalny prezent.
- Na Pomorzu Zachodnim czynimy dobro. Przekażemy ten piękny model na licytację dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy – zapowiedział marszałek Olgierd Geblewicz.
A później, razem z prezesem Zbigniewem Konieczkiem, przeprowadził symboliczny „odbiór” nowego taboru. Pachnące nowością hybrydy zrobiły ogromne wrażenie na uczestnikach uroczystości… i pierwszych pasażerach. O godzinie 11.16 bursztynowy wyruszył w trasę do Kołobrzegu.
 
Klima, internet, miejsca na rowery
Takie pociągi będą jeździć po naszych torach. Dwa pierwsze już na szynach zachodniopomorskiego

Skład ma długość 59,3 m; szerokość 2,84; wysokość 4,21 m (bez pantografu). Waży 119,5 t.
A co w środku? 142 stałe miejsca siedzące, 8 uchylnych, 160 miejsc stojących; miejsca do przewozu 10 rowerów i dwóch wózków dla pasażerów z ograniczonymi możliwościami poruszania się. Bezprzedziałowa przestrzeń pasażerska - klimatyzowana, wyposażona w internet bezprzewodowy, sieć intercom umożliwiająca łączność z maszynistą, sygnalizację przeciwpożarową, monitoring. Przy fotelach znajdują się ładowarki USB oraz gniazdka elektryczne. Są też specjalne gniazda techniczne, do podłączenia np. myjki, odkurzacza etc. Każdy pojazd wyposażony jest w defibrylator, stopnie wysuwne i rampy ładunkowe dla wózków. W środkowej części trzyczłonowego składu znajduje się WC, przystosowane do obsługi osób na wózkach, wyposażone w suszarkę do rąk, przewijak dla niemowląt, sygnalizację alarmową. Pojazd wyposażony jest w elektroniczny system informacji pasażerskiej (m.in. monitory LCD, tablice LED), głośniki oraz system liczenia pasażerów.
 
Bezpieczne i szybkie

Bimodalny zespół trakcyjny posiada też nowoczesne urządzenia i systemy zabezpieczenia ruchu, które kontrolują pracę maszynisty. W razie jego zaśnięcia czy zasłabnięcia – w bezpieczny sposób zatrzymają pojazd. Ponadto 36 WEh wyposażony jest w ETCS (Europejski System Sterowania Pociągiem) poziomu drugiego, który umożliwia poruszanie się pojazdów kolejowych pomiędzy państwami, bez konieczności zatrzymywania się na granicach.

Hybrydy, które będą jeździć w barwach Pomorza Zachodniego to bezpieczeństwo, ale i dynamika. Prędkość maksymalna: 160 km/h, na silnikach spalinowe: 120 km/h. Moc: 1600 kW; dwa silniki diesel 390 kW. Przyspieszenie (w zakresie od 0 do 40 km/h) w stanie obciążonym: ≥ 0,4 m/s2 silniki spalinowe, ≥ 1,1 m/s2 silniki elektryczne.
 
Hybrydy pozwolą obsługiwać trasę Szczecin Gł. – Kołobrzeg – Koszalin bez przesiadek. Podobnie na zmodernizowanej linii kolejowej nr 210 Szczecinek – Runowo Pomorskie, obsługując bezpośrednią relację Szczecin Gł. – Szczecinek przez Stargard, Drawsko Pomorskie, Złocieniec i Czaplinek.

Koszty zakupu dwóch pojazdów to 49,2 mln zł brutto. Umowa z NEWAG S.A. zawiera opcję kupna kolejnych 10 hybryd. Jej łączna wartość (2+10 pojazdów) to 295,2 mln zł brutto.
Województwo Zachodniopomorskie na inwestycje taborowe w ostatnich 10 latach wydało łącznie ponad 1 mld zł brutto. Zakupy w znacznej większości były sfinansowane ze środków Unii Europejskiej.

Dodatkowe informacje

  • Film
  • .

W związku z wprowadzeniem kwarantanny narodowej w okresie od 28 grudnia br. do 17 stycznia 2021 roku oraz obostrzeń przy przekraczaniu granicy państwa, przewiduje się znaczne zmniejszenie zapotrzebowania na przewozy transportem publicznym - poinformował Urząd Marszałkowski.

W związku z powyższym Organizator przewozów w województwie zachodniopomorskim podjął decyzję o czasowym zawieszeniu kursowania części pociągów regionalnych oraz wszystkich pociągów kursujących w ruchu transgranicznym do Niemiec.

Czasowe ograniczenie kolejowych przewozów pasażerskich na Pomorzu Zachodnim ma trwać trzy tygodnie, od dnia 28 grudnia 2020 r. do 17 stycznia 2021 roku.

Szczegółowy wykaz pociągów regionalnych, których kursowanie zostało zawieszone, znajduje się w załączonym komunikacie (pdf).

W ruchu - zgodnie z rocznym rozkładem jazdy - na wszystkich trasach na obszarze województwa w dalszym ciągu codziennie kursować będzie około 160 pociągów regionalnych zapewniających wygodne i bezpieczne dojazdy oraz powroty do i z miejsc pracy.

Dodatkowe informacje

  • ISSUU
  • .

Od grudnia podróżni korzystają z nowego wygodnego peronu w Wiewiecku. Lepiej dostępny jest także drugi peron w Jeleninie. To efekt drugiego etapu inwestycji PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. na trasie ze Szczecinka do Runowa Pomorskiego. Projekt za blisko 165 milionów złotych jest realizowany przy współfinansowaniu Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego.

Nowe perony w Jeleninie i Wiewiecku są dłuższe, szersze i wyższe co ułatwia wsiadanie i wysiadanie z pociągów. Obiekty dostosowano do potrzeb osób o ograniczonej możliwości poruszania się. Wykonano pochylnie i antypoślizgową nawierzchnię wraz ze ścieżkami naprowadzającymi dla osób niewidomych i niedowidzących. Zamontowane zostały nowe wiaty, ławki oraz jaśniejsze oświetlenie. Ułatwieniem w podróżach są tablice z czytelnym oznakowaniem i gabloty z rozkładami. W podobnym standardzie w pierwszym kwartale 2021 roku zostaną zmodernizowane jeszcze perony na przystankach: Czarne Małe, Żelisławie Pomorskie i Suliszewo Drawskie.

Między Czaplinkiem a Złocieńcem modernizowanych jest około 14 kilometrów torów. Szyny są układane bezstykowo, co zapewni zmniejszenie hałasu i drgań oraz sprawniejsze przejazdy. Po zakończeniu wszystkich prac, planowanych do połowy 2021 roku, pociągi pasażerskie będą mogły jeździć z prędkością do 120 km/h, czyli nawet o 40 km/h szybciej niż obecnie. Czas podróży między Szczecinkiem a Runowem Pomorskim skróci się o około 25 minut - z 1,5 godziny do około godziny i 5 minut. Dzięki zwiększeniu się przepustowości linii kolejowej, na trasę będzie mogło wyjechać więcej pociągów.

50 kilometrów torów i 16 peronów w pierwszym etapie

Podczas pierwszego etapu inwestycji, trwającego od października 2017 roku do września 2019 roku, między Szczecinkiem a Runowem Pomorskim wyremontowano ponad 50 kilometrów torów. Odbudowano nieczynny od 17 lat tor na odcinku około 25 kilometrów między Szczecinkiem a Łubowem, co zwiększyło przepustowość linii i usprawniło przejazdy. Wykonane prace umożliwiły  bezpieczny przejazd ciężkich składów towarowych, dowożących między innymi sprzęt wojskowy na poligon w Drawsku Pomorskim. Bezpieczeństwo zwiększyła przebudowa 51 przejazdów kolejowo-drogowych, które zyskały nową nawierzchnię oraz urządzenia przejazdowe.

Podróżni korzystają już z 16 nowoczesnych peronów, wyposażonych w nowe wiaty, ławki i oświetlenie, na stacji w Czaplinku oraz na 10 przystankach: Jelenino, Silnowo, Czarne Małe, Żelisławie Pomorskie, Bobrowo Pomorskie, Rzęśnica, Suliszewo Drawskie, Drawsko Pomorskie, Wiewiecko i Węgorzyno. Wszystkie perony są dostosowane do potrzeb osób o ograniczonych możliwościach poruszania się, a także do taboru kursującego po linii.

Łączny koszt obu etapów modernizacji linii między Szczecinkiem a Runowem Pomorskim wynosi blisko 165 milionów złotych. Inwestycja współfinansowana jest przez Unię Europejską z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego. Zakończenie prac zasadniczych planowane jest do połowy 2021 roku.

Dodatkowe informacje

  • .
Dział: Czaplinek

Regionalne połączenia kolejowe na Pomorzu Zachodnim nawet przez następnych 10 lat będą obsługiwane przez POLREGIO. Marszałek województwa Olgierd Geblewicz i wicemarszałek Tomasz Sobieraj podpisali umowę z władzami kolejowej spółki. Kontrakt zakłada utrzymanie rocznej pracy eksploatacyjnej na poziomie 5,8 mln pociągokilometrów. Codziennie uruchamianych będzie średnio około 240 pociągów.

Organizacja kolejowych przewozów pasażerskich na terenie województwa należy do zadań Marszałka Województwa. Przewoźnikiem w naszym regionie jest spółka „PolRegio”, wcześniej funkcjonująca jako „Przewozy Regionalne”. Obowiązująca przez cztery lata umowa zawarta została w 2016 roku i właśnie się kończy. Już w październiku 2019 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął decyzję o dalszej współpracy z Przewozami Regionalnymi. We wtorek 8. grudnia 2020 podpisana została nowa umowa, która obowiązywać może nawet 10 lat.

- Przed nami wspólne 10 lat z POLREGIO, w trosce o podnoszenie jakości podróży – mówi marszałek województwa Olgierd Geblewicz. - W dziesięciu minionych latach udało nam się bardzo dużo. Jako samorząd województwa zmieniliśmy flotę, zmieniliśmy standard w sposób przenoszący nas w XXI wiek.  Zaczynaliśmy z pojazdami, które miały często po 50 lat, a dzisiaj mamy najnowocześniejszy tabor w Polsce. Ale z drugiej strony widzimy kolejne wyzwania. Chcemy, żeby standard obsługi był coraz wyższy, chcemy żeby pociągi nie tylko były punktualne, ale żeby były coraz bardziej przyjazne, chociażby rowerzystom. Chcemy wreszcie uruchomić ten wielki projekt, nad którym pracujemy już kilka lat, a więc Szczecińską Kolej Metropolitalną, która ma spowodować, że zainteresowanie tym środkiem lokomocji będzie jeszcze większe – zapowiada marszałek Olgierd Geblewicz.

Obok marszałka umowę podpisał wicemarszałek Tomasz Sobieraj. Ze strony spółki POLREGIO podpisy złożyli Artur Martyniuk - Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny oraz Adam Pawlik - Członek Zarządu, Dyrektor Handlowy.
Umowa o świadczenie usług publicznych w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich wykonywanych na terenie województwa zachodniopomorskiego ureguluje zasady współpracy pomiędzy Województwem Zachodniopomorskim a spółką POLREGIO na okres obowiązywania dziesięciu kolejnych rozkładów jazdy pociągów obejmujących lata 2021-2030.

- Przede wszystkim chciałbym podziękować panu marszałkowi za współpracę. Dzięki panu marszałkowi, pani dyrektor [Wydziału Infrastruktury i Transportu UMWZ] ta umowa jest tak korzystna, tak dobrze służąca społeczeństwu. To jest pierwsze i najważniejsze. To jest służba publiczna, odpowiedzialność za obywateli, za mieszkańców, którzy codziennie jeżdżą do pracy, do szkoły, po zakupy – podkreśla  Artur Martyniuk, prezes POLREGIO. - Co ta umowa oznacza dla nas? Przede wszystkim mamy tu kilkuset pracowników, więc to oznacza miejsca pracy. Po drugie rozwijanie zapleczy, zakładu w Kołobrzegu, jak również modernizację taboru, o czym rozmawialiśmy. Po trzecie – bezpieczeństwo. To jest miliardowy kontrakt. Bardzo rozwojowy dla nas jako dla spółki. Zapewnia nie tylko stałą pracę przewozową, ale rozwój. Mamy nadzieję, że w ciągu dziesięciu lat znacznie powiększymy pracę przewozową, ze względu na ilość par pociągów, których coraz więcej będzie na poszczególnych odcinkach – ocenia prezes POLREGIO.

Umowa została przygotowana w wersji „5 + 5”, czyli z podziałem na dwa pięcioletnie okresy. Oznacza to, że początkowo kontrakt obowiązywać będzie przez 5 lat. Po tym okresie województwo będzie mogło ocenić współpracę z przewoźnikiem i jakość świadczonych przez „PolRegio” usług, a także przeanalizować sytuację na rynku i wtedy przedłużyć umowę o kolejnych 5 lat.

Jednym z wymogów stawianych przewoźnikowi przez województwo jest posiadanie odpowiedniego zaplecza, które pozwoli na utrzymanie pojazdów należących do Pomorza Zachodniego w jak najlepszym stanie technicznym.

Coroczna praca eksploatacyjna – na Pomorzu Zachodnim oraz w ruchu transgranicznym - została zaplanowana  na poziomie 5,8 mln pociągokilometrów. Codziennie uruchamianych będzie średnio ok. 240 pociągów. Na ich dofinansowanie w kolejnych latach Województwo zaplanowało w wieloletniej prognozie finansowej  środki w łącznej wysokości 990 mln zł (średnio 99 mln złotych rocznie).

- Ta kwota budzi respekt – komentuje wicemarszałek województwa, Tomasz Sobieraj. – To jak do tej pory największa umowa, jeśli chodzi o świadczenie usług. - Wynegocjowanie tej umowy to wielka sprawa. I dużo szczegółów, które zaowocowały sukcesem. Dziesięcioletni kontrakt przyniesie stabilizację zarówno dla spółki POLREGIO, jak i dla województwa – ocenia Tomasz Sobieraj.

Umowa przewiduje możliwość rozszerzenia współpracy w związku z uruchomieniem Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej (SKM), w ramach której powróci po latach kolejowe połączenie do Polic. POLREGIO zostanie również włączone do pracy nad planowanym wspólnym biletem.

Przewozy kolejowe organizowane przez Województwo realizowane są wyłącznie nowoczesnym taborem należącym do Województwa Zachodniopomorskiego. Tabor ten w liczbie 70 pojazdów  zostanie wydzierżawiony POLREGIO, z obowiązkiem utrzymania na wysokim poziomie technicznym, na okres realizacji dziesięcioletniej umowy przewozowej.
Już w styczniu 2021 roku do floty nowoczesnego taboru dołączą dwa pojazdy hybrydowe o napędzie spalinowo – elektrycznym.
Pociągami regionalnymi,  współfinansowanymi przez Województwa Zachodniopomorskie, podróżuje rocznie ok. 7 mln pasażerów.

Dodatkowe informacje

  • .

Dwa zakupione przez Pomorze Zachodnie w lipcu tego roku pociągi hybrydowe powstają w Nowym Sączu. Prace idą zgodnie z harmonogramem. W tym tygodniu fabrykę NEWAGU odwiedził wicemarszałek Tomasz Sobieraj, który mógł z bliska zobaczyć jak powstają nowe składy dla naszego regionu.

Pomorze Zachodnie jako pierwszy region w Polsce zakupił hybrydy, które wyprodukuje NEWAG S.A. Łączny koszt zakupu dwóch pojazdów to 49,2 mln zł. Każdy z nich będzie wyposażony w 150 miejsc.

- Produkcja pierwszego pojazdu hybrydowego jest na etapie przedmontaży, natomiast drugi pojazd w przyszłym tygodniu wjeżdża do lakierni. Wyglądają jeszcze na dość surowe, ale mamy zapewnienie, że oba wjadą na nasze zachodniopomorskie tory jeszcze w tym roku! – podkreśla Tomasz Sobieraj.

Hybrydy, które będą jeździć po torach w naszym powiecie postają w Nowym Sączu

Oba pojazdy będą wyróżniały się na trasach, bo ich kolorystyka będzie odmienna od pozostałych pojazdów należących do województwa. Jeden z nich będzie nawiązywał do „zielonego regionu”, jakim jest Pomorze Zachodnie – zarówno jeśli chodzi o dużą powierzchnię lasów czy pól, jak i o świadome, ekologiczne podejście samorządu i mieszkańców. To na Pomorzu Zachodnim wytwarza się najwięcej w Polsce energii pochodzącej z alternatywnych, „zielonych” źródeł. Warto wspomnieć, że 15 października w Szczecinie Urząd Marszałkowski organizuje I Szczyt Klimatyczny na Pomorzu Zachodnim poświęcony postawom proekologicznym (odbędzie się w formie on-line).

- Drugi ze składów hybrydowych również będzie miał odmienną malaturę, ale póki co nie ujawniamy do czego będzie nawiązywać, nie chcemy psuć niespodzianki – dodaje wicemarszałek T.Sobieraj

Hybrydy, które będą jeździć po torach w naszym powiecie postają w Nowym Sączu

Pojazdy dwunapędowe łączą najważniejsze zalety pojazdów elektrycznych, czyli wysokie przyspieszania i brak emisji spalin oraz pojazdów spalinowych wyposażonych w przekładnię elektryczną, jaką jest możliwość poruszania się po liniach niezelektryfikowanych. A tych na Pomorzu Zachodnim jest wciąż 40%.

Hybrydy pozwolą obsługiwać trasę Szczecin Gł. – Kołobrzeg – Koszalin bez przesiadek. Podobnie na zmodernizowanej linii kolejowej nr 210 Szczecinek – Runowo Pomorskie, obsługując bezpośrednią relację Szczecin Gł. – Szczecinek przez Stargard, Drawsko Pomorskie, Złocieniec i Czaplinek.

Województwo Zachodniopomorskie na inwestycje taborowe w ostatnich 10 latach wydało łącznie ponad 1 mld zł. Zakupy w znacznej większości były sfinansowane ze środków Unii Europejskiej.

Dodatkowe informacje

  • .

Dla agresywnego podróżnego dzisiejsza noc zakończy się areszcie Komendy Powiatowej Policji w Drawsku Pomorskim. Dla pozostałych podróżnych godzinnym opóźnieniem.

Dzisiaj wieczorem na trasie relacji Szczecinek – Szczecin jeden z podróżnych nie posiadał biletu i na gapę jechał do Szczecina. W trakcie jazdy zachowywał się coraz gorzej i agresywniej. Z uwagi na to, że stawał się coraz bardziej agresywny kierownik pociągu powiadomił dyżurnego policji.

Po zawiadomieniu policjanci czekali już na agresywnego podróżnego w Drawsku Pomorskim. Wezwano także ratowników medycznych. Spotkanie z policjantami z Drawska Pomorskiego zakończyło się jeszcze większą agresją. Policjanci zatrzymali podróżnego z zastosowaniem środków przymusu bezpośredniego.

Mężczyzna podróżował bez biletu i był pod wpływem alkoholu – poinformowała Karolina Żych, rzecznik komendy powiatowej policji w Drawsku Pomorskim.

Dodatkowe informacje

  • .

W ubiegłym roku na linii kolejowej relacji Szczecinek - Szczecin Główny w okolicach Drawska Pomorskiego miało miejsce zdarzenie, które mogło zakończyć się wielką katastrofą. Pociągi zatrzymały się awaryjnie kilkaset metrów od siebie, a jechały po tym samym torze. Sprawą zajęła się Państwowa Komisja Badania Wypadków Kolejowych. Właśnie został opublikowany raport z prac komisji związany z tym zdarzeniem.

30 lipca 2019 r. o godzinie 16:53 został wyprawiany ze stacji Złocieniec w kierunku stacji Jankowo Pomorskie, pociąg APM 88247 Spółki Przewozy Regionalne Sp. z o. o. relacji Szczecinek - Szczecin Główny. Nastawniczy błędnie przygotował drogę przebiegu pociągu, zamiast na tor szlakowy nr 1 ułożył drogę na tor szlakowy nr 2.

Pociąg APM 88247 wyjechał na tor nr 2 zamiast na tor nr 1 szlaku Złocieniec – Jankowo Pomorskie w kierunku przeciwnym do zasadniczego. O godzinie 17:02 ze stacji Jankowo Pomorskie na ten sam tor (tor szlakowy nr 2) został wyprawiony pociąg ZXS 889252 ZRK - DOM Sp. z o. o. w Poznaniu relacji Szczecin Dąbie – Złocieniec, na podstawie rozkazu pisemnego „S”.

Pociągi kontynuowały jazdę po tym samym torze w przeciwnych kierunkach do godz. 17:07. O tej godzinie został użyty „Radiostop" przez maszynistę pociągu APM 88247 i czoła pociągów zatrzymały się w odległości ok. 600 metrów od siebietak wyglądało zdarzenie według projektu raportu Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych.

Zawinili ludzie, jednak komisja zwraca uwagę na to, że duże znaczenie miały też czynniki pośrednie i systemowe.

600 metrów od wielkiej katastrofy. Jest raport dotyczący zdarzenia pomiędzy Drawskiem a Suliszewem
Usytuowanie geograficzne miejsca incydentu. Fot. Raport

Przyczyna bezpośrednia

Wyprawienie ze stacji Złocieniec pociągu APM 88247 na tor szlakowy nr 2 zamiast na tor szlakowy nr 1, szlaku Złocieniec – Jankowo Pomorskie.

Przyczyna pierwotna

Przygotowanie przez nastawniczego nastawni „Zł1” drogi przebiegu dla wyjazdu pociągu APM 88247 z toru nr 2 stacji Złocieniec, nieposiadającego semafora wyjazdowego, na tor szlakowy nr 2 zamiast na tor nr 1 szlaku Złocieniec – Jankowo Pomorskie.

Przyczyny pośrednie

  1. Niezastosowanie się przez dyżurnego ruchu i nastawniczego stacji Złocieniec do obowiązujących zasad telefonicznego polecania i zgłaszania przygotowania drogi przebiegu w przypadku jazdy pociągu bez podania sygnału zezwalającego na semaforze (§ 39 ust. 7 pkt 2) lit. b Instrukcji Ir-1).
  2. Wyprawienie pociągu APM 88247 przez dyżurnego ruchu stacji Złocieniec na podstawie rozkazu pisemnego „S” bez uprzedniego upewnienia się o prawidłowo przygotowanej drodze przebiegu przez nastawniczego posterunku Zł1 (§ 41 ust. 1 Instrukcji Ir-1).
  3. Brak sprawdzenia ułożenia drogi przebiegu i brak zgłoszenia wykonania polecenia przygotowania drogi przebiegu dla wyjazdu pociągu APM 88247 przez nastawniczego posterunku Zł1 tj. nie podanie „położenia zwrotnic i wykolejnic i sposobu ich zabezpieczenia” (§ 41 ust. 6 pkt 1) Instrukcji Ir-1).
  4. Nieskuteczna obserwacja przez nastawniczego posterunku Zł1 wyjeżdżającego pociągu APM 88247 ze stacji Złocieniec poza jego okręg nastawczy (§ 45 ust. 1 Instrukcji Ir-1).
  5. Jazda pociągu APM 88247 niezgodnie z otrzymanym zezwoleniem (rozkaz pisemny „S”) i nie zatrzymanie przez maszynistę pociągu po wyjeździe ze stacji Złocieniec oraz kontynuowanie jazdy torem szlakowym nr 2 – lewym przeciwnym do zasadniczego pomimo otrzymanego rozkazu pisemnego „S” w stacji Złocieniec i nie podjęcie działań w celu wyjaśnienia tej sytuacji po minięciu ostatniego rozjazdu w drodze przebiegu (§ 64 ust. 2 pkt 1) Instrukcji Ir-1).
  6. Zbagatelizowanie przez dyżurnego ruchu stacji Jankowo Pomorskie informacji otrzymanej od maszynisty pociągu APM 88247 o znajdowaniu się tego pociągu na torze szlakowym nr 2 Złocieniec – Jankowo Pomorskie.
  7. Zignorowanie przez dyżurnego ruchu stacji Jankowo Pomorskie wskazań na „skrzynce z przyciskami i powtarzaczami” o zajętości toru szlakowego nr 2 i niezajętości toru szlakowego nr 1 mimo ustawionego kierunku blokady po torze nr 1 ze stacji Złocieniec do stacji Jankowo Pomorskie dla tego pociągu.
  8. Wyprawienie pociągu ZXS 889252 na podstawie rozkazu pisemnego „S” przez dyżurnego stacji Jankowo Pomorskie na tor nr 2, bez upewnienia się o jego nie zajętości pomimo ustawionego kierunku blokady po torze 2 w kierunku Złocieńca (§ 22 ust. 7 pkt 1) ppkt d) Instrukcji Ir-1).

Przyczyna systemowa:

Niespójność w Instrukcji Ir-1 w zakresie: § 64 ust. 21 nakłada obowiązki na kierownika pociągu w zakresie bezpieczeństwa jazdy pociągu, § 58 ust. 21 nie określa sposobu przekazania informacji treści rozkazów pisemnych za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej kierownikowi pociągu.

Do czynników stwierdzonych w ramach postępowania, mających wpływ na powstanie incydentu kolejowego, należy zaliczyć:

  • Prace modernizacyjne zmieniające wielokrotnie organizację ruchu i obowiązujące obostrzenia na stacji Złocieniec i Jankowo Pomorskie.
  • Obsłużenie przez nastawniczego posterunku „Zł1” stacji Złocieniec przycisku dPo dla toru nr 1 pomimo wyjazdu pociągu na tor nr 2.
  • Małe doświadczenie w pracy nastawniczego nastawni wykonawczej „Zł1” przy przebudowanych urządzeniach srk (praca na przebudowanych urządzeniach na nastawni „Zł1” 1 miesiąc).
  • Brak stosowania przez maszynistę zasady powtarzania dla potwierdzenia zrozumienia treści poleceń i informacji przekazywanych drogą radiową.
  • Brak uregulowań w Instrukcji Ir-1 (§ 28) zasad obsługi bloku (przycisku) początkowego obsługiwanego przez nastawniczego nastawni wykonawczej w czasie obowiązywania telefonicznego zapowiadania pociągów.
  • Brak reakcji kierownika pociągu APM 88247 na jazdę pociągu po torze lewym przeciwnym do zasadniczego (§ 64 ust. 25 Instrukcji Ir-1, Pr-1 § 4 pkt 18).

Zalecenia komisji kolejowej

Komisja kolejowa w dniu 30.07.2019 r zawnioskowała o odsunięcie od czynności pracowników związanych bezpośrednio z bezpieczeństwem ruchu pociągów; nastawniczego nastawni wykonawczej, dyżurnego ruchu stacji Złocieniec oraz maszynistę pociągu nr 88247. W dniu 01.08.2019 r. zawnioskowano o odsunięcie dyżurnego ruchu stacji Jankowo Pomorskie oraz przesunięto na stanowisko konduktora kierownika pociągu 88247.

Dodatkowe informacje

  • .

Pomorze Zachodnie coraz mocniej stawia na nowoczesny, ekologiczny transport kolejowy. Jako pierwszy region w Polsce kupił hybrydy, które wyprodukuje NEWAG S.A. W czwartek 16 lipca podpisana została umowa na zakupu dwóch pojazdów, które ułatwią podróżowanie.

Łączny koszt zakupu dwóch pojazdów to 49,2 mln zł. Każdy z nich jest wyposażony w 150 miejsc.

- Chcemy żyć na Pomorzu Zachodnim zgodnie z naturą. Zakup hybryd wpisuje się w tą strategię. Dzięki nim zadbamy o środowisko i ograniczymy koszty. Przede wszystkim pojazdy zapewnią większy komfort podróży. Na Pomorzu Zachodnim mamy ok. 40% niezelektryfikowanych linii kolejowych. Pojazdy dwusilnikowe pozwolą na podróż bez przesiadki np. ze Szczecina do Koszalina -  mówił marszałek Olgierd Geblewicz.

Wicemarszałek Tomasz Sobieraj podkreślał, że Pomorze Zachodnie jest liderem w kraju pod względem nowoczesnego taboru – W 2013 r. przeprowadziliśmy modernizacje pociągów, potem przyszły zakupy pojazdów elektrycznym i spalinowych. Dzisiejsza umowa to kamień milowy w naszych inwestycjach.

Pojazdy dwunapędowe łączą najważniejsze zalety pojazdów elektrycznych, czyli wysokie przyspieszania i brak emisji spalin oraz pojazdów spalinowych wyposażonych w przekładnię elektryczną, jaką jest możliwość poruszania się po liniach niezelektryfikowanych.

Takie pociągi wyruszą na trasę Szczecin Gł. – Szczecinek przez Stargard, Drawsko Pomorskie, Złocieniec i Czaplinek

Zgodnie z umową, mają pojawić się na torach nie później niż do końca 2021 r., ale prezes Zarządu NEWAG S.A Zbigniew Konieczek zadeklarował, że pociągi trafią na Pomorze Zachodnie jeszcze w tym roku – Składając ofertę rozpoczęliśmy negocjacje z naszymi dostawcami, żeby wszystkie podzespoły były dostępne – mówił prezes NEWAG, który dodawał – Gratuluję odważnych decyzji. Nadal będziecie numerem 1 w Polsce.

Dysponowanie takimi pojazdami pozwoli na stworzenie lepszej oferty rozkładu jazdy poprzez wprowadzenie bezpośrednich pociągów relacji Szczecin Gł. – Kołobrzeg – Koszalin. Trasa licząca 177 km łączący dwa największe miasta Pomorza Zachodniego. Na ponad stukilometrowym odcinku Kołobrzeg – Goleniów jest niezelektryfikowana.

Nowe pociągi stworzą też nowe możliwości obsługi zmodernizowanej linii kolejowej nr 210 Szczecinek – Runowo Pomorskie obsługując bezpośrednią relację Szczecin Gł. – Szczecinek przez Stargard, Drawsko Pomorskie, Złocieniec i Czaplinek.

Województwo Zachodniopomorskie na inwestycje taborowe w ostatnich 10 latach wydało łącznie ponad 1 mld zł. Zakupy w znacznej większości były sfinansowane ze środków Unii Europejskiej.

 

Dodatkowe informacje

  • .

Jak poinformował wczoraj PKP PLK SA blisko o 1/3, ok. 25 minut, skróci się czas podróży pociągiem pomiędzy Szczecinkiem a Runowem Pomorskim. Pasażerowie zyskają lepszy dostęp do pociągów w 5 miejscowościach. Zaczyna się kolejny etap projektu za blisko 164 mln zł - modernizacja linii ze Szczecinka do Runowa Pomorskiego. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. podpisały umowę za ok. 30 mln zł na kontynuację inwestycji z RPO województwa zachodniopomorskiego.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. podpisały w maju umowę na drugi etap prac pomiędzy Szczecinkiem a Runowem Pomorskim. Mieszkańcy już korzystają z efektów wykonanych na linii robót. Poprawił się dostęp do kolei, są nowe perony, sprawniejsza jazda pociągów i zwiększył się poziom bezpieczeństwa.

Drugi etap inwestycji dla podróżnych oznacza przebudowę pozostałych peronów na przystankach: Jelenino, Czarne Małe, Żelisławie Pomorskie, Suliszewo Drawskie i Wiewiecko. Perony zostaną podwyższone, co ułatwi wsiadanie do pociągów. Wygodę w podróży zapewnią wiaty i ławki, dobrą informację tablice i gabloty. Bezpieczeństwo po zmroku zwiększy jasne, energooszczędne oświetlenie. Dla osób niewidzących i niedowidzących ułatwieniem będzie wypukła faktura, pomagająca w poruszaniu się po peronie oraz nakładki w alfabecie Breille’a, zamontowane m.in. na poręczach. Pochylnie umożliwią dogodne korzystanie z kolei wszystkim pasażerom. Przy przystankach będą nowe chodniki i stojaki rowerowe.

Prace obejmą tor między Czaplinkiem a Złocieńcem. Bezstykowe ułożenie szyn zapewni sprawne przejazdy, zmniejszy hałas i drgania. Bezpieczeństwo poprawią nowe urządzenia sterowania ruchem kolejowym. Zwiększą się możliwości linii kolejowej – na trasę będzie mogło wyjechać więcej pociągów. Linia będzie przygotowana do prędkości 120 km/h, czyli o 40 km/h większej niż obecnie. Po zakończeniu wszystkich prac i uzyskaniu niezbędnych pozwoleń podróż między Szczecinkiem a Runowem skróci się o ok. 25 min z 1h 30 min, do ok. 1 h i 5 min.

Prace za ok. 30 mln zł (netto) współfinansowane są ze środków UE z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego. Wykonawcą jest firma z NDI Sp. z o.o. Wszystkie roboty planowane są do połowy 2021 r. Prace zostały uwzględnione w rozkładzie jazdy i nie ograniczą kursowania pociągów. W trakcie robót wykorzystywany będzie już zmodernizowany tor.

Po 17 latach dwutorowa linia

Dzięki pracom zrealizowanym w I etapie inwestycji, po 17 latach pociągi jeżdżą dwoma torami. Odtworzony został ok. 25 km odcinek ze Szczecinka do Łubowa. Zwiększyło to przepustowość linii. Przebudowa torów umożliwiła sprawne przejazdy także ciężkich składów towarowych, dowożących m.in. sprzęt wojskowy na poligon w Drawsku Pomorskim. Podróżni zyskali wygodne, wyższe perony wyposażone w wiaty i jasne oświetlenie na 11 stacjach i przystankach, m.in. w Czaplinku, Silnowie, Drawsku Pomorskim, Rzęśnicy i Węgorzynie, które są dostępne także dla osób mających trudności z poruszaniem się.

Bezpieczeństwo kierowców na trasie zwiększyła przebudowa 54 przejazdów kolejowo-drogowych. Lepsze zabezpieczenia są m.in. w Złocieńcu, Rzęśnicy i Drawsku Pomorskim.

Łącznie na oba etapy modernizacji linii między Szczecinkiem a Runowem Pomorskim przeznaczono ok. 164 mln zł. Projekt współfinansowany ze środków UE.

 

Dodatkowe informacje

  • .
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego zaakceptował ofertę firmy NEWAG S.A., na dostarczenie dwóch pojazdów hybrydowych. Koszt zakupu jednostek objętych zamówieniem podstawowym, które będą realizowały przewozy regionalne, to 49,2 mln zł brutto. Pojazdy objęte zamówieniem podstawowym pojawią się na torach nie później niż do końca 2021 r.
 
Oferta firmy NEWAG S.A. była jedyną, jaka wpłynęła w ogłoszonym przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego postępowaniu przetargowym. Oferta była badana przez komisję przetargową, która stwierdziła, że spełnia wszystkie warunki określone w specyfikacji oraz uzyskała największą liczbę punktów według kryteriów oceny. Teraz Urząd Zamówień Publicznych przeprowadzi kontrolę uprzednią przetargu, która jest wymagana w przypadku zamówień realizowanych z wykorzystaniem środków europejskich. Pozytywna ocena pozwoli na podpisanie umowy z wykonawcą.
 
– Z przyczyn oczywistych transport publiczny nie cieszy się w okresie pandemii dużym zainteresowaniem, ale wierzę, że niedługo wrócimy do czasów, kiedy będziemy mogli wspólnie podróżować. Niezmiennie zależy nam na ekologii i komforcie podróżnych. Zakup jednostek hybrydowych to dla regionu wyjątkowo ważna inwestycja, zważywszy, że linie kolejowe na wielu odcinkach nie są zelektryfikowane – komentuje Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.

 
Pomorze Zachodnie ma szansę stać się pierwszym regionem posiadającym w swej flocie pojazdy dwunapędowe, łączące najważniejsze zalety pojazdów elektrycznych (wysokie przyspieszania, brak emisji spalin),  i wyposażonych w przekładnię elektryczną pojazdów spalinowych (możliwość poruszania się po liniach niezelektryfikowanych). Przetarg obejmuje zakup dwóch pojazdów wyposażonych w m.in. 150 miejsc siedzących każdy, z możliwością zakupu nawet 10 kolejnych pojazdów w ramach prawa opcji. Termin realizacji całego zamówienia to lata 2020 – 2022.
 
Tabor dwunapędowy stworzy możliwość uatrakcyjnienia rozkładu jazdy dla podróżnych poprzez wprowadzenie do dotychczasowej oferty bezpośrednich pociągów relacji Szczecin Gł. – Kołobrzeg – Koszalin. Jest to relacja o całkowitej długości 177 km łącząca dwa największe miasta Pomorza Zachodniego, przebiegająca z wykorzystaniem niezelektryfikowanego odcinka Kołobrzeg – Goleniów o długości 100 kilometrów. Ponadto nowe pociągi stworzą korzystne warunki obsługi zmodernizowanej linii kolejowej nr 210 Szczecinek – Runowo Pomorskie obsługując bezpośrednią relację Szczecin Gł. – Szczecinek przez Stargard, Drawsko Pomorskie, Złocieniec i Czaplinek.
 
Województwo Zachodniopomorskie na inwestycje taborowe w ostatnich 10 latach wydało łącznie ponad 1 mld zł. Zakupy w znacznej większości były sfinansowane ze środków Unii Europejskiej.

Dodatkowe informacje

  • .

Zespół Kierownika Kontraktu IRRK5/6/2 w PKP PLK S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Zachodni podaje do publicznej wiadomości informację, że w wyniku prac inwestycyjnych w ramach Projektu „Rewitalizacja linii kolejowej nr 210 na odcinku Szczecinek – Runowo Pomorskie”; zwiększona zostanie prędkości jazdy pociągów na linii kolejowej nr 210 na odcinku Szczecinek – Czaplinek oraz Złocieniec – Runowo Pomorskie do 120 km/h oraz zmianie ulegną kategorie wybranych przejazdów – kolejowo drogowych.

Projekt jest dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2014-2020.

 

Dodatkowe informacje

  • .
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Polityka Prywatności
Jak wyłączyć cookies?   
ROZUMIEM