NAS to takie urządzenie, którego podstawowym zadaniem jest bezpieczne przechowywanie plików. Jednak już tu warto dodać, że NAS jako serwer może świadczyć inne zaawansowane usługi.
Takie urządzenie można kupić. Nie jest to jednak tanie. Zaawansowany NAS zawierający miejsce np. na cztery dyski to nie mały wydatek. Jeśli masz trochę umiejętności i podstawową wiedzę informatyczną możesz spróbować zrobić takie urządzenie samodzielnie.
Od czego jednak zacząć? Zbudować samemu, ale czy warto?
Musisz zadać sobie pytanie jakie zadania będzie pełnił Twój pierwszy NAS. Najważniejszy temat to oszacowanie jaka ilość miejsca może być nam jest potrzebna na przechowywanie plików w ciągu najbliższych kilku lat. Trzeba założyć sporą górkę. Dalej to jaki poziom bezpieczeństwa naszych danych chcemy mieć. To również pytanie jaka wydajność serwera jest nam potrzebna oraz to czy będziemy uruchamiać dodatkowe zadania i usługi na serwerze NAS
Zacznijmy od ilości miejsca na dane. To wiąże się również z poziomem bezpieczeństwa magazynowanych plików. Jeśli mamy zapisane dane na jednym dysku to wystarczy jego uszkodzenie, aby całkowicie utracić pliku. Z tego powodu wymyślono alternatywy do przechowywania plików w formie macierzy. To co najmniej dwa lub więcej dysków połączone w jedną logiczną całość. Popularnie nazywamy je macierzami RAID
Istnieje kilka różnych poziomów RAID. W zależności od tego jaką macierz wybierzemy to takie możliwości, wydajność i poziomy zabezpieczeń uzyskamy.
Poniżej najpopularniejsze poziomy RAID:
-
RAID 0 (Striping): W tym poziomie dane są rozdzielane na bloki i równocześnie zapisywane na różnych dyskach. Jest to najprostszy poziom RAID i oferuje zwiększoną wydajność odczytu i zapisu, jednak nie ma żadnej redundancji danych. W przypadku awarii choćby jednego dysku, prawdopodobnie utracimy wszystkie dane w macierzy.
-
RAID 1 (Mirroring): W tym poziomie dane są zapisywane jednocześnie na dwóch dyskach. Zapewnia to kopię zapasową danych, co zwiększa niezawodność. Jeśli jeden z dysków ulegnie awarii, dane pozostaną dostępne na drugim dysku.
-
RAID 5 (Striping z parzystością): Ten poziom wymaga co najmniej trzech dysków. Dane są dzielone na bloki i zapisywane na różnych dyskach, a informacje o parzystości są obliczane i przechowywane na różnych dyskach. Gwarantuje to zarówno wydajność jak i niezawodność. Jeśli jeden dysk ulegnie awarii, dane można odtworzyć z pozostałych dysków.
-
RAID 6 (Striping z podwójną parzystością): Jest to rozwinięcie RAID 5, które dodaje kolejną warstwę parzystości. Wymaga co najmniej czterech dysków. Dzięki temu poziomowi można odzyskać dane nawet w przypadku awarii dwóch dysków.
-
RAID 10 (Striping z lustrzanym zapisem): Jest to kombinacja RAID 1 i RAID 0. Dane są lustrzane na dwóch zestawach dysków, a następnie dane te są stripowane. Daje to zarówno wydajność, jak i niezawodność, ale wymaga co najmniej czterech dysków.
Już tu wielu z nas zda sobie sprawę, że więcej dysków wymaga więcej miejsca w obudowie. Dlatego sama obudowa nie może być najmniejsza. Przykładem, który można wykorzystać to be quiet pure base 500. Jest to elegancka obudowa, wyposażona w maty wyciszające pokrywające przód, boki i podstawową górną pokrywę. Filtry przeciwkurzowe z przodu i na dole można łatwo zdjąć do czyszczenia, dodatkowo Pure Base 500 oferuje możliwość instalacji do 5 dysków SSD oraz doskonałe opcje prowadzenia przewodów wewnątrz obudowy. Warto dodać, że ma 2 szt. wewnętrznych zatok 3.5 cala.
Zanim pójdziemy dalej to warto przemyśleć na jakim oprogramowaniu będzie pracował nasz NAS.
Tu jest spory wybór darmowego i przy tym zaawansowanego oprogramowania. Dla zaawansowanych użytkowników dobrym wyborem może być TRUENAS lub prostszy OpenMediaVault. Programy te maj możliwość uruchamiania bardzo ciekawych usług.
To co można polecić to stworzenie domowego centrum rozrywki, osadzone na platformach np. EMBY lub PLEX. To wreszcie chmura dokumentów podobna do Google Drive lub chmury ze stajni Microsoftu. Tu z pomocą przychodzi NEXCLOUD z ogromnymi możliwościami pracy biurowej i chmurowej.
To wreszcie możliwość kopi zapasowych komputerów, telefonów czy kopii migawkowych zmian na samym serwerze. Za tymi usługami idzie potrzeba wydajności. Dobra wiadomość jest taka, że nawet Ryzen 5 7600x wystarczy na wiele lat pracy takiego serwera.
Dla tych, którzy planuj uruchomienie bardzo dużo dodatkowych usług wirtualizacji może zdecydować się na wyższa wydajność i zainstalować np. Ryzen 7 5800x
Musisz pamiętać jednak, że zwiększanie ilości usług to również większa ilość potrzebnego RAM. Potrzebna ilość pamięci zwiększa się również z liczb miejsca na dyskach jaka będziemy mieć. Kolejna uwaga to to, że jeśli będziesz transferował bardzo dużo danych przez sieć, np. do komputerów, montował filmy bazując na plikach z serwera lub oglądał filmy w 8K na wielu telewizorach jednocześnie może okazać się konieczna agregacja kart sieciowych. To wymaga od nas przewidzenia dobrej płyty głównej, która pozwoli na rozbudowę naszego NAS i dzięki temu możemy czasem poprawić nasze błędne założenia. Na koniec ważna uwaga, aby zawsze sprawdzać kompatybilność części komputerowych, które planujemy kupić z oprogramowaniem naszego przyszłego NAS.