Wspomnienia osadnika: Jak Jan Fornal budował życie i biznes w powojennym Czaplinku

Jan Fornal urodził się w 1936 roku w Crzeżewie, w województwie warszawskim. Jego dzieciństwo zostało gwałtownie przerwane przez wybuch II wojny światowej. Z tego okresu w pamięci mężczyzny zapisały się obrazy nisko latających niemieckich samolotów oraz ukrywanie się w schronie pod wiaduktem. Czas okupacji wiązał się z rozłąką z ojcem, który został wywieziony na roboty przymusowe, oraz ciężką pracą fizyczną przy pogłębianiu rowów, które – jak się później okazało – miały służyć do masowych egzekucji ludności.

Przełom nastąpił w sierpniu 1945 roku. Rodzina Fornalów, wraz z kilkoma innymi rodzinami z okolic Sannik, podjęła decyzję o wyjeździe na zachód. Podróż odbywała się w trudnych warunkach – najpierw furmankami do Kutna, a następnie transportem kolejowym w wagonach bydlęcych, w których przewożono cały dobytek i inwentarz żywy.

Film

Po przybyciu do Czaplinka rodzina osiedliła się w gospodarstwie w Sikorach. Przez pierwsze półtora roku dzielili oni dom z niemiecką rodziną rybaków. Choć początki koegzystencji były trudne, relacje z czasem uległy poprawie, a młody Jan szybko nauczył się podstaw języka niemieckiego, co ułatwiło kontakt z ówczesną gospodynią obiektu.

Edukacja Jana Fornala przebiegała wieloetapowo – od pierwszej klasy w Sannikach, przez szkołę w Sikorach, aż po ukończenie siódmej klasy w Czaplinku i naukę w szkole zawodowej o profilu elektrycznym. Po krótkim pobycie w Bydgoszczy, pan Jan wrócił w rodzinne strony, gdzie angażował się nie tylko zawodowo, ale i kulturalnie, występując w zespole teatralnym w Kluczewie.

Droga zawodowa Jana Fornala była różnorodna i dynamiczna. Pracował jako elektryk w Technicznej Obsłudze Samochodów w Czaplinku, był zatrudniony w zakładzie betoniarskim w Kaliszu Pomorskim, a przez sześć lat prowadził stację benzynową, która wówczas funkcjonowała w skromnej, drewnianej budce. Największą rozpoznawalność przyniósł mu jednak sklep z pamiątkami zlokalizowany przy czaplineckim rynku. Pan Jan nie tylko sprzedawał, ale i samodzielnie wytwarzał asortyment. W swoim zakładzie przy ulicy Pławieńskiej produkował z żywicy poliestrowej figurki krasnali oraz ptactwa, które trafiały do odbiorców w całym kraju.

Wspominając dawny Czaplinek, Jan Fornal wskazuje na ogromne zmiany urbanistyczne i społeczne. Pamięta targowicę konną w miejscu dzisiejszego pomnika z samolotem oraz dawny wystrój miejscowego kościoła. Przywołuje także atmosferę lat 50. i 60., gdy lokalne życie towarzyskie koncentrowało się wokół potańcówek z muzyką na żywo w „Pałacyku” przy ulicy Drachemskiej.

Obecnie, mimo przebywania na emeryturze, Jan Fornal pozostaje aktywny. Wraz z rodziną przekształcił dawne gospodarstwo w obiekt turystyczny, prowadząc w sezonie letnim pokoje gościnne dla odwiedzających region.