Nowe zasady naliczania stażu pracy: Umowy zlecenie i działalność gospodarcza zyskują na znaczeniu

Nadchodzące zmiany w prawie pracy wprowadzają nową definicję stażu pracy, od którego zależą liczne uprawnienia pracownicze. Nowelizacja przepisów zakłada, że do okresów zatrudnienia wliczane będą teraz również okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, świadczenia usług, umowy agencyjnej, a także czas prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy przy niej.

Terminy wejścia w życie nowych przepisów zależą od rodzaju podmiotu zatrudniającego. Dla sektora finansów publicznych zmiany obowiązują już od 1 stycznia 2026 roku. Pracodawcy spoza tego sektora zostaną objęci nowymi regulacjami od 1 maja 2026 roku.

Co wlicza się do nowego stażu pracy?

Zgodnie z ustawą, katalog okresów podlegających zaliczeniu do stażu pracy został znacznie rozszerzony. Obejmuje on:

• okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz współpracy z osobą prowadzącą taką działalność,

• okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,

• okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub świadczenia usług,

• czas pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej oraz spółdzielni kółek rolniczych,

• udokumentowane okresy wykonywania pracy zarobkowej za granicą.

Procedura uzyskania zaświadczenia z ZUS

Aby okresy te zostały uwzględnione przez aktualnego pracodawcę, konieczne jest przedłożenie oficjalnego zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Proces jego uzyskania odbywa się drogą elektroniczną:

1. Należy zalogować się na platformę eZUS (www.zus.pl/ezus/logowanie).

2. W menu bocznym należy wybrać zakładkę „Usługi”.

3. Na liście dostępnych usług trzeba odnaleźć wniosek oznaczony symbolem USP (Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczania okresów do stażu pracy).

4. Po uzupełnieniu i wysłaniu wniosku, ZUS wygeneruje dokument, który należy przekazać pracodawcy.

W sytuacjach, w których ZUS nie będzie w stanie wystawić zaświadczenia (na przykład ze względu na odległy termin wykonywanej pracy), pracownik ma prawo udowodnić staż pracy za pomocą własnych dokumentów archiwalnych.

Ważne terminy i skutki ich niedotrzymania

Pracownicy muszą pamiętać o zachowaniu terminów na dostarczenie dokumentacji. Na złożenie zaświadczeń przewidziano okres 24 miesięcy od daty wejścia w życie przepisów:

Zobacz nagrania z powiatu drawskiego

• do 1 stycznia 2028 roku dla pracowników sektora publicznego,

• do 1 maja 2028 roku dla pracowników sektora prywatnego.

Niedopełnienie tego obowiązku w wyznaczonym czasie spowoduje, że pracodawca zatrudniający daną osobę w dniu 1 stycznia lub 1 maja 2026 roku nie wliczy spornych okresów do stażu pracy, co może przełożyć się na brak nabycia określonych uprawnień pracowniczych zależnych od stażu.