DSI - Drawskie Strony Internetowe - 2008-03-21 Antoni Tołłoczko - Wierny młodzieńczym ideałom

2008-03-21 Antoni Tołłoczko - Wierny młodzieńczym ideałom

Drukuj

Napisał: Wiesław Krzywicki
piątek, 21 marzec 2008
Urodził się 15 sierpnia 1915r. w Kołupiu pow. Dwińsk, w rodzinie Wiktora i Jadwigi z domu Jacuńska. W końcu 1920r., po wojnie polsko-bolszewickiej, rodzina przeprowadziła się do Wilna, a niezadługo potem do Landwarowa k/Wilna, gdzie Antek rozpoczął naukę w Szkole Powszechnej. Po jej ukończeniu uczy się do 1934r. w gimnazjum w Wilnie. Tu muszę zrobić dłuższą dygresję, by pojąć kim był Antoni Tołłoczko i skąd brały się jego pasje i motywy jego społecznego działania. Antoni Tołłoczko - Wierny młodzieńczym ideałom Po odzyskaniu niepodległości w 1918r., przykładano w Polsce do spraw morza ogromną wagę. Głoszono tezę: „Nie ma dla Polski niepodległości bez dostępu do morza”. W jej imię zbudowano gdyński port, uruchomiono linie żeglugowe, obsługiwane przez najnowocześniejsze transatlantyki: Piłsudski, Batory i Pułaski. Powstała Wyższa Szkoła Morska, jak grzyby po deszczu powstawały kluby żeglarskie i przystanie. Założono „Ligę Morską i Kolonialną”, której organem był bardzo popularny miesięcznik „Morze” o nakładzie sięgającym 150 tys. egz.! Święta Morza były powszechnie obchodzone we wszystkich zakątkach kraju. Światli ludzie jasno dostrzegali też wybitne walory wychowawcze wychowania wodnego. W Wywiadzie dla lipcowego „Morza” w 1931r. tak określił te walory Dyrektor Państwowej Uczelni WF i PW (poprzedniczka AWF) W. Kiliński: „Sporty wodne i turystyka wodna bezwzględnie kryją w sobie nieprzeciętne wartości wychowawcze. Z punktu widzenia kultury fizycznej są ćwiczeniem wymarzonym. Pozwalają sporty wodne rozwijać wszechstronnie i harmonijnie cały organizm i odbywają się w idealnych warunkach higienicznych. Przebywanie na świeżym powietrzu, na słońcu, w turystyce wodnej, częste nocowanie w prowizorycznym namiocie, zwalczanie pewnego niebezpieczeństwa, którem jest zawsze żywioł, zbliżenie do przyrody, poznawanie kraju, a do tego życiowa lekcja odwagi, panowania nad sobą, zimnej krwi, energii, a więc wychowywania cech, którebyśmy chcieli widzieć w każdym młodym Polaku - to tylko urywkowo rzucone wspaniałe duchowe oblicze sportów i turystyki wodnej”. Już w szkole podstawowej dowiedział się Antek z geografii, że świat jest wielki, barwny i piękny. Są wysokie góry, pustynie, puszcze. Jest Afryka, Ameryka, Indie. A droga do nich wiodła przez morza i oceany. Czytał “Morze”, jako uczeń uczestniczył w obchodach Święta Morza. W 1930r. wstąpił do Ligi Morskiej i Kolonialnej. Uczestniczył w obozach i szkoleniach żeglarskich w Nowych Trokach, Brasławiu, Ignalinie i nad jeziorami Narocz i Świteź. Wtedy to pokochał żeglarstwo i przyswoił sobie głoszone przez Ligę Morską i Kolonialną idee. Po ukończeniu gimnazjum zgłasza się na ochotnika do Marynarki Wojennej. Niestety nie zostaje przyjęty, bo trzeba mieć „końskie” zdrowie. Dopiero w lutym 1937r. zostaje powołany do odbycia czynnej służby wojskowej w 1 Dywizji Piechoty Legionowej. Z kursów żeglarskich zna alfabet Morse´a, więc dostaje przydział do kompanii telegrafistów. We wrześniu 1938r. zostaje przeniesiony do rezerwy. Niedługo cieszy się cywilnym życiem i żeglarstwem. 24.08.39 r. zostaje zmobilizowany i niezadługo rusza na fronty Wojny Obronnej Polski. 26 września dostaje się do sowieckiej niewoli i do 14 stycznia 1940r. przebywa w obozie w Szepietówce. Po zwolnieniu z niewoli wraca do Landwarowa. Podejmuje pracę na kolei lecz po roku zwalnia się. W 1942r. Litwę zajmują Niemcy, a Antek nawiązuje kontakt z konspiracją. W 1944r. Niemcy zostają wypędzeni i Antek, bojąc się grożących sankcji za AK-owską przeszłość, podejmuje starania o ewakuację do Polski. W styczniu 1945r. zgłasza się do Związku Patriotów Polskich w ZSRR i po miesiącu gorączkowego oczekiwania otrzymuje kartę ewakuacyjną. W maju przekracza granicę, jest w Polsce i zaczyna poszukiwać swego miejsca na ziemi. Rok trwa wędrówka po miastach Polski - na odwrocie karty ewakuacyjnej jest 7 pieczęci kolejnych Punktów Etapowych Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Wreszcie w maju 1946r. dociera do Czaplinka i zachwycony pięknem okolic postanawia osiąść tu na stałe. Zachował się dokument o zameldowaniu Antoniego Tołłoczki z dniem 8 maja na ul. Długiej 31. Podejmuje pracę w kinie „Bałtyk”. Czaplinek był przed wojną dużym o środkiem sportów wodnych. Pozostało dużo sprzętu żeglarskiego i hangar nad j. Drawsko. Nikt nie dba o cenny sprzęt, pojawiają się szabrownicy. Antoni pomny przedwojennych doświadczeń i idei, zaczyna opie opiekować się opuszczoną bazą żeglarską i sprzętem, oraz inicjuje powołanie Ligi Morskiej, następczyni przedwojennej organizacji, której był wieloletnim członkiem. Kazimierz Krupiński, jeden z pierwszych burmistrzów Czaplinka, tak o tym pisze w swym sprawozdaniu: „Zorganizowano Ligę Morską, której Prezesem był sędzia ?mudziński, a doświadczony marynarz Tołłoczko borykał się nad zabezpieczeniem przed wyszabrowaniem łodzi ....”. (Jestem pewien,że tylko czujność i poświęcenie Antka ocaliły przed zrujnowaniem budynek OSW. Przecież pozbawione takiej opieki uległy zrujnowaniu po wojnie przystań „Pięć Pomostów”, „Dom Plażowy”, „Dom Ludowy” i inne obiekty). Ale Antek nie tylko pilnuje łodzi, jest też pierwszym w Czaplinku organizatorem zajęć z młodzieżą. Szkoli ją, uczy wiedzy żeglarskiej, miłości i szacunku dla przyrody. Wkrótce Liga Morska łączy się z Ligą Lotniczą, tworząc Ligę Przyjaciół ?ołnierza, lecz Antek nadal pozostaje „na wachcie”. W 1949r. przechodzi do pracy w Zespole Rybackim w Czaplinku, by łatwiej godzić pracą społeczną z pracą zawodową. W 1954r. żeni się i przychodzi na świat syn Mariusz. Po reorganizacji Zespołu Rybackiego zostaje w 1957r. przeniesiony do pracy w Złocieńcu, gdzie pełni obowiązki z-cy głównego księgowego. Ale i tam natychmiast podejmuje pracę wychowawczą z młodzieżą. Jest jednym ze współorganizatorów i działaczy Klubu ?eglarskiego ZEFIR w Złocieńcu. Szkoli młodzież na stopnie żeglarskie, a w sezonie letnim młodzież górniczą na obozach żeglarskich na j. Lubie. W czasie urlopów uczestniczy w rejsach morskich organizowanych przez Centralne Ośrodki ?eglarstwa Morskiego w Trzebieży i Jastarni. Ale nie zapomina o Czaplinku, który stał się jego małą ojczyzną - nadal działa w Młodzieżowym Ośrodku Sportów Wodnych. Całe życie marzył o zbudowaniu jachtu pełnomorskiego. ?yje więc wyjątkowo ascetycznie, starając się zgromadzić niezbędne środki. W 1977r. zawiązuje maszoperię pod nazwą „Towarzystwo Budowy Yachtu”. Koresponduje z konstruktorem Julianem Strawińskim w sprawie budowy pełnomorskiego jachtu klasy „BRUCEO”. Gromadzi materiały i czyni starania o środki finansowe. Ale nie są to łatwe lata i nie udaje się zrealizować tej pięknej inicjatywy. Przez wiele lat bierze jednocześnie udział w komisjach sędziowskich i zespołach organizujących regaty żeglarskie na terenie województwa koszalińskiego. Pełni odpowiedzialne funkcje członka zarządu, kierownika wyszkolenia, głównego sędziego i inne. Jest jednym z niewielu na terenie województwa koszalińskiego znawców sportu bojerowego. Po przejściu na emeryturę zostaje zatrudniony jako instruktor żeglarstwa w Młodzieżowym Ośrodku Sportów Wodnych w Czaplinku. Spędza tam każdy dzień, nie szczędząc trudu i czasu. Jest lubiany przez młodzież, której przekazuje swą wiedzę, doświadczenie i żeglarską pasję. W tamtych latach żeglarstwo rozwijało się w Czaplinku, przybywało klubów, jachtów i świetnie wyszkolonych żeglarzy. Wszyscy czaplineccy żeglarze z sentymentem wspominają te czasy. Niestety, bezduszni ludzie, niepomni jego wielkich zasług dla żeglarstwa i wychowania młodzieży, zwalniają go z pracy w MOSW, a nawet zakazują przebywania tam. Mówił mi jego syn Mariusz, że ojciec nie mógł przeboleć tej nieludzkiej bezduszności. Mówił mu, że wynagrodzenia nie musiał otrzymywać, że on zajmował by się młodzieżą społecznie. Zapewne ten cios skrócił życie tego szlachetnego człowieka. Zmarł 5 marca 1992r. i został pochowany na złocienieckim cmentarzu. Aby nie być posądzonym o subiektywizm w ocenie Antoniego Tołłoczki przytoczę tu słowa pożegnania innego wspaniałego działacza żeglarskiego, Grzegorza Rawskiego z Klubu Tramp w Koszalinie: “... z przykrością informujemy koszalińskie środowisko żeglarskie, że odszedł na WIECZN! WACHTĘ kol. Antoni Tołłoczko z Czaplinka. Był długoletnim skarbnikiem w KOZ? i działaczem żeglarskim w południowych rejonach województwa. Jachtowy sternik morski - uczestnik wielu rejsów, sędzia żeglarstwa I klasy, współorganizator złocienieckiego i czaplineckiego żeglarstwa, instruktor i wykładowca żeglarskiego kunsztu. Swoją praktykę żeglarską rozpoczynał przed wojną na jeziorze Świteź. Jego uczynność, skromny styl życia, pogodę ducha i oddanie się umiłowanemu żeglarstwu, pamiętają starsi i młodsi żeglarze. Był kawalerem najwyższego polskiego odznaczenia żeglarskiego „Zasłużony Działacz PZ?”. Był również egzaminatorem KOZ?. W zmarłym straciliśmy nie tylko nestora koszalińskich żagli, ale i prawego, wartościowego człowieka, cenionego wychowawcę wielu pokoleń żeglarzy.” Był bardzo skromnym i niestety niedocenianym w Czaplinku człowiekiem. Mimo tylu zasług, nigdy lokalne władze nie uhonorowały Go jakimkolwiek wyróżnieniem. Możemy naprawić ten błąd, nadając Ośrodkowi Sportów Wodnych imię Antoniego Tołłoczki. Może taki patronat spowoduje, że dla czaplineckiego żeglarstwa nastaną lepsze czasy ? Dziękuję Ani i Mariuszowi Tołoczkom, wnuczce i synowi Antoniego Tołłoczki za umożliwienie mi napisania tych wspomnień. Wiesław Krzywicki Dodaj do ulubionych Powiadom znajomego Czytań: 451 Komentarze (0) Napisz Komentarz Twoje Imie Twój Komentarz smaller \| bigger Subscribe via email (Registered users only) Zapoznałem się i akceptuję warunki komentarzy.
Zmieniony ( sobota, 22 marzec 2008 )

wstecz

Stary Czaplinek

DRAWSKIE STRONY INTERNETOWE